لحیم‌کاری مهارتی است که هر علاقه‌مند به الکترونیک دیر یا زود به آن نیاز پیدا می‌کند؛ از لحیم کردن پین‌هدر روی ماژول‌ها تا ساخت مدار روی برد سوراخ‌دار. خبر خوب این است که با ابزار درست و کمی تمرین، لحیم‌کاری تمیز کار سختی نیست.
فهرست مطالب
هویه‌ی مناسب چه ویژگی‌هایی دارد؟
- کنترل دما: مهم‌ترین ویژگی است. هویه‌ی بدون کنترل دما یا خیلی داغ می‌شود و قطعه را می‌سوزاند یا برای سیم‌های ضخیم کم می‌آورد.
- توان: برای کارهای الکترونیکی ۴۰ تا ۶۰ وات کافی است.
- نوک قابل تعویض: نوک مخروطی برای قطعات ریز و نوک تخت (قلمی) برای سیم و پدهای بزرگ‌تر.
- پایه‌ی هویه و اسفنج یا سیم تمیزکننده: برای ایمنی و تمیز نگه داشتن نوک ضروری است.
سیم لحیم و فلاکس
سیم لحیم با قطر ۰.۸ میلی‌متر برای بیشتر کارهای الکترونیکی مناسب است. سیم لحیم سرب‌دار (مثل ۶۰/۴۰ یا ۶۳/۳۷) در دمای پایین‌تری ذوب می‌شود و کار با آن برای مبتدی‌ها راحت‌تر است. سیم لحیم بدون سرب دمای بیشتری می‌خواهد. بیشتر سیم‌های لحیم مغزی فلاکس دارند؛ با این حال کمی فلاکس اضافه به لحیم بهتر و براق‌تر کمک می‌کند.
دمای مناسب
| نوع لحیم | دمای پیشنهادی هویه |
|---|---|
| سرب‌دار (۶۰/۴۰ یا ۶۳/۳۷) | حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ درجه‌ی سانتی‌گراد |
| بدون سرب | حدود ۳۵۰ تا ۳۸۰ درجه‌ی سانتی‌گراد |
مراحل یک لحیم‌کاری خوب
- نوک هویه را تمیز کنید و کمی لحیم روی آن بزنید (قلع‌اندود کردن نوک).
- نوک هویه را هم‌زمان به پد برد و پایه‌ی قطعه بچسبانید و یکی دو ثانیه صبر کنید تا هر دو گرم شوند.
- سیم لحیم را به محل اتصال (نه به نوک هویه) بزنید تا ذوب شود و دور پایه پخش شود.
- اول سیم لحیم و بعد هویه را بردارید و تا سرد شدن لحیم، قطعه را تکان ندهید.
- پایه‌ی اضافه‌ی قطعه را با سیم‌چین ببرید.
لحیم خوب براق و مخروطی‌شکل است و پایه و پد را کامل پوشانده است. لحیم کدر و گلوله‌ای معمولاً نشانه‌ی گرمای کم یا تکان خوردن قطعه هنگام سرد شدن است.
ابزارهای کمکی
- قلع‌کش (پمپ وکیوم) و سیم قلع‌کش برای برداشتن لحیم اشتباه
- گیره‌ی نگه‌دارنده‌ی برد (دست سوم)
- سیم‌چین و دم‌باریک
نکته‌های ایمنی
- هویه را همیشه روی پایه‌اش بگذارید و هیچ‌وقت نوک آن را لمس نکنید.
- در محیط با تهویه‌ی مناسب کار کنید و دود فلاکس را تنفس نکنید.
- بعد از کار با لحیم سرب‌دار دست‌هایتان را بشویید.
